ประวัติศาสตร์เป็นสิ่งที่ซ้ำรอยหรือไม่ซ้ำรอย

             

                    ด้านหนึ่งเราศึกษาอดีต โดยนำเหตุการณ์ต่าง ๆ มาเรียงต่อกันเข้าจน เป็นเรื่องราว ที่บ่งบอกความเป็นมาของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น สถานที่ บุคคล หรือ แม้แต่ความเป็นชาติ โดยเราเรียกอดีตที่นำมาเรียงต่อกันว่า ”ประวัติศาสตร์” และเรื่องราวในอดีตที่เราสามารถประมวล มาเป็นประวัติศาสตร์นั้น ครั้งหนึ่งนักปราชญ์ชาวกรีกที่ชื่อ ธูซีดีดีส เชื่อว่าจะสามารถนำมาเป็นบทเรียน ให้คนในอนาคตได้ เนื่องจากพฤติกรรมและธรรมชาติของมนุษย์ไม่เปลี่ยน แม้เวลาจะผ่าน ไปนานเท่าใดปัญหาที่เคยเกิดขึ้นในอดีตก็สามารถเกิดซ้ำขึ้นได้ อีกในอนาคต แต่ในชีวิตมนุษย์อาจต้องการประวัติศาสตร์ที่ดีๆเท่านั้นที่จะซ้ำรอย ทุกคนก็ปรารถนาสิ่งดีในชีวิต เหตุการณ์ในอดีตที่ดีๆก็อยากให้มีเกิดขึ้น แต่เหตุการณ์ร้าย ก็ไม่มีใครต้องกลับมาเกิดขึ้นแน่นอน แม้แต่การแข่งขันกีฬาก็ไม่ต้องการประวัติศาสตร์ให้ซ้ำรอยในด้านการเป็นฝ่ายแพ้เสมอ ประวัติศาสตร์อาจจะซ้ำรอยสำหรับสิ่งที่เราไม่สามารถควบคุมมันได้ แต่สิ่งเราควบคุมได้ประวัติศาสตร์คงไม่ซ้ำรอยแน่ๆๆ

ประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยขึ้นอยู่กับอะไร?